11/12/2025

Een Deense spermadonor met een ernstige genetische mutatie heeft via de European Sperm Bank (ESB) minstens 197 kinderen verwekt in Europa. Door de genetische mutatie hebben kinderen een zeer grote kans op het krijgen van verschillende soorten kanker. De kans dat kinderen de mutatie erven is maximaal 50 procent. Als ze de mutatie erven, hebben ze 80 tot 90 procent kans om kanker te krijgen.  

Ouders en kinderen informeren 

Artsen maken zich grote zorgen over de kinderen en willen hun ouders informeren, maar ze krijgen van de ESB geen hulp bij het vinden van alle moeders en kinderen. De bank zegt dat de privacy van de donor dat verhindert. Dit blijkt uit een groot onderzoeksproject van Nieuwsuur/NOS samen met 13 Europese publieke omroepen. De omroepen delen nu het donornummer zodat andere ouders en kinderen ook bereikt worden met deze belangrijke medische informatie. 

Deense anonieme donor 7069 (alias Kjeld) 

Donor 7069 werd tussen 2006 en 2023 ingezet. In 2020 pauzeerde ESB tijdelijk de inzet van Kjeld na een eerste melding van een donorkind met kanker. Er werden toen geen afwijkingen gevonden bij genetische testen, waardoor de donor weer werd vrijgegeven. In oktober 2023 ontvangt ESB nog twee meldingen van donorkinderen met kanker. Daarna wordt Kjeld definitief geblokkeerd. Er zijn met deze donor onder andere 99 kinderen in Denemarken, 53 in België en 35 in Spanje verwekt. Dit is ver boven de nationale limieten van deze landen. 

Nederlandse klinieken hebben donor 7069 niet gebruikt

Er zijn wel Nederlandse ouders die in België behandeld zijn met deze donor. Het is onbekend of de Nederlandse kinderen drager zijn van de genetische afwijking. Andere ouders die in België zijn behandeld met sperma van de ESB kunnen bij vragen contact opnemen met de Belgische kliniek.  

161 Deense spermadonoren geblokkeerd in Nederland

Sinds 2013 zijn 161 Deense spermadonoren geblokkeerd vanwege erfelijke gezondheidsrisico’s. Het is de taak van Nederlandse klinieken om alle betrokken ouders en kinderen hierover te informeren. Volgens Stichting Donorkind is het onduidelijk of dat ook altijd gebeurt. Dit is zorgelijk omdat momenteel twee derde van de donorkinderen in Nederland verwekt wordt met Deens zaad. 

Wet- en regelgeving 

De Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting (Wdkb) maakt het sinds 1 april 2025 mogelijk om donorkinderen actief en waar mogelijk rechtstreeks te informeren wanneer er bij de donor een erfelijke aandoening wordt vastgesteld. De Wdkb is echter alleen van toepassing op Nederland. Staatsecretaris Judith Tielen (VWS) zegt zich in te zetten om ook op Europees niveau afspraken te maken over de inzet van donoren. Daarnaast is ze met verschillende partijen in gesprek om de negatieve gevolgen van het gebruik van buitenlands sperma te beperken. 

Behoefte aan ondersteuning?  

Heb je door dit bericht zorgen over jouw situatie en voel je behoefte aan ondersteuning? Bij Fiom kan je terecht voor kortdurende ondersteuning. Een hulpverlener van Fiom kan jou in één of twee gesprekken emotioneel ondersteunen en samen zoeken naar een aanpak. 

Neem contact met ons op

Nieuwsberichten: