Praktische tips voor berichtgeving over abortus

Abortus wordt in de media vaak onterecht neergezet als een beladen en omstreden onderwerp, blijkt uit onderzoek van Fiom. Dit beïnvloedt hoe mensen erover denken, spreken en steun zoeken. De handreiking van Fiom is bedoeld voor journalisten, redacties en andere mediaprofessionals die berichten over abortus. Het bevat praktische tips voor feitelijke, zorgvuldige en respectvolle berichtgeving over abortus.

Abortus is een veilige en veelvoorkomende medische ingreep met brede steun in de samenleving; het is belangrijk dat dit ook naar voren komt in de media. In deze handreiking vind je de belangrijkste do’s en dont's, voorbeelden van passend en neutraal taalgebruik, en tips voor het vinden van betrouwbare informatie.

Heb je vragen of twijfels? Neem contact met ons op. We denken graag mee en checken feiten.  

Do's

Laat persoonlijke ervaringen centraal staan 

  • Benadruk dat abortus een persoonlijk besluit is.
  • Geef ruimte aan persoonlijke verhalen over abortus.
  • Benoem daarnaast ook feiten en cijfers, zodat één ervaring niet als norm geldt voor iedereen die abortus meemaakt. 

Sta open voor iemands ervaring en oordeel niet 

  • Luister naar hoe iemand het beleeft, leg geen nadruk op het waarom.
  • Gebruik neutrale, feitelijke en niet-stigmatiserende taal.
  • Focus op steun en keuzevrijheid. 

Benadruk feiten 

  • Abortus is een veilige medische ingreep. [1]
  • Het beperken van abortus leidt tot grote risico’s voor gezondheid en veiligheid. [2]
  • Een ruime meerderheid steunt keuzevrijheid; 86% van de Nederlanders boven de 25 vindt dat een vrouw zelf moet kunnen kiezen. [3]
  • In 2024 vonden er in Nederland 39.438 zwangerschapsafbrekingen plaats. [4] 

Schets een realistisch beeld

  • Een ongewenste zwangerschap kan iedereen overkomen; 1 op de 5 vrouwen maakt dit mee. [5]
  • Het keuzeproces is een samenspel van motieven, emoties en intuïties - niet terug te brengen tot rijtjes redenen. [6]
  • Abortus vindt meestal vroeg in de zwangerschap plaats; in 2024 gebeurde 79% in de eerste 8 weken. [7]
  • Abortus komt het vaakst voor bij vrouwen van 30-34 jaar, gevolgd door 25-29 jaar. [8]
  • Vrouwen staan achter hun keuze. Zowel vlak na de abortus als jaren later. [9]
  • Iedereen ervaart abortus op een eigen manier met eigen emoties.
  • Abortus geeft geen groter risico op psychische problemen. [10]

Gebruik passende beelden

  • Toon beelden die passen bij vroege zwangerschap, omdat de meeste abortussen in een vroeg stadium plaatsvinden.  
  • Vermijd foto’s van grote zwangerschapsbuiken of plaatjes van voldragen baby’s. 

Dont's

Vermijd negatieve framing 

  • Kies feitelijke en neutrale taal.
  • Vermijd stigmatiserende woorden en beelden.

Vermijd onbetrouwbare bronnen

  • Wees alert op desinformatie. Er gaat online veel misleidende en niet-wetenschappelijke informatie rond.
  • Controleer informatie bij betrouwbare organisaties, zoals Fiom, Rutgers en NGvA.
  • Vermijd het onnodig herhalen van misinformatie, omdat dit juist kan bijdragen aan de verdere verspreiding ervan.

Vermijd sensatiezucht of ‘shock’-koppen 

  • Gebruik accurate, respectvolle en niet-stigmatiserende berichtgeving.
  • Vermijd emotioneel geladen koppen of schokkende beelden die niet realistisch zijn. 

Vermijd ‘false balance’

  • Geef meer aandacht aan betrouwbare wetenschappelijke informatie dan aan meningen zonder onderbouwing.
mediarichtlijn abortus.png

Taalgebruik over abortus

Taalgebruik over abortus

Bekijk dit overzicht met tips voor passend en neutraal taalgebruik over abortus. 

We leggen uit welke termen je kunt gebruiken, welke je beter kunt vermijden en waarom.


Download

Betrouwbare informatie


Gebruik wetenschappelijke en feitelijke informatie. Controleer altijd of een bron erkend en betrouwbaar is. Wees alert op anti-abortusorganisaties die zich voordoen als hulpverleners. Op onze website lees je meer over het beoordelen van informatie over abortus.   

Betrouwbare informatie

  • Verwijs naar het Informatiepunt Onbedoelde Zwangerschap

    Zowel in het keuzeproces als daarna kunnen artikelen over ongewenste zwangerschap of abortus gevoelens oproepen bij mensen die zelf deze ervaring hebben. Voor hen is het belangrijk om te weten waar ze naartoe kunnen als ze informatie of hulp wensen. Je kunt daarvoor deze zin gebruiken: ‘Ben je onbedoeld zwanger of heb je te maken met een onbedoelde zwangerschap? Neem dan 24/7 gratis en anoniem contact op 0800-6160 of chat op infopuntonbedoeldzwanger.nl’ voor informatie en doorverwijzing naar hulp.’  

  • Bronnen, organisaties en experts
    • Fiom – Expertisecentrum ongewenste zwangerschap
    • Rutgers – Expertisecentrum seksualiteit
    • NGvA – Nederlands Genootschap van Abortusartsen
    • RIVM – Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
    • SeksHAG – Huisarts Adviesgroep Seksuele Gezondheid
    • IGJ – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
    • Ava – Belangenorganisatie abortus en anticonceptie
    • Rijksoverheid 
  • Aanbevolen internationale organisaties 
  • Experts en ervaringsdeskundigen  
    • Academici met expertise op het gebied van seksualiteit, reproductieve gezondheid en gezondheidszorg
    • Ervaringsdeskundigen. Doe dit zorgvuldig en met respect voor hun privacy en veiligheid. Neem contact op met Ava voor ondersteuning bij het leggen van contact.  
  • Aanvullende mediarichtlijn

     Lees de uitgebreide mediarichtlijn van S.A.F.E. voor meer informatie over verantwoorde berichtgeving over abortus.