Paula Stichting

Bij de Paula Stichting in Utrecht werden tussen 1923 en 1966 ongehuwde moeders en hun kinderen opgevangen. In 1966 verhuisde de Paula Stichting naar Oosterbeek. De officiële naam was: R.K. Doorgangshuis ‘Sint Paula’, maar het huis werd meestal ‘de Paula Stichting’ of ‘de Paula’ genoemd.  

St. Paula Stichting, Admiraal van Gentstraat 33, Utrecht. Vervaardiger: Brinio – Drukker/Uitgever. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, BR01489-DOOS131) 

Algemene informatie

De afdeling Utrecht van de R.K. Vereniging ter bescherming van meisjes wilde een huis beginnen om ongehuwde zwangere vrouwen op te vangen. Hiervoor werd een nieuwe stichting opgericht: de Sint Paula Stichting. In 1923 begonnen zij met een huis aan de Oude Kamp. Er was plek voor 6 moeders en 15 kinderen. Voor de bevalling moesten vrouwen naar een ziekenhuis.  

In 1931 verhuisde de Paula Stichting naar een groter huis aan de Admiraal van Gentstraat 33. In dit huis konden vrouwen ook bevallen. Ze hoefden dus niet meer naar een ziekenhuis. Ongehuwde zwanger vrouwen werden 4 tot 6 weken voor de bevalling opgenomen. Na de bevalling moesten de moeders drie maanden blijven. Vanaf 1953 mochten ze maximaal zes weken blijven. Kinderen konden in de Paula Stichting blijven tot ze vier jaar waren. Daarna gingen ze naar hun moeder, naar een pleeggezin of naar een kindertehuis. Tot de verhuizing in 1931 werkten de Zusters van Sint Joseph in de Paula Stichting. Daarna namen de Kleine Zusters van de Heilige Joseph uit Heerlen de leiding over. 

In de jaren vijftig moest het huis nodig gerenoveerd worden, maar daar had de stichting geen geld voor. In 1956 werd een nieuwe stichting opgericht: de R.K. Stichting voor Moeder en Kind. Het doel van deze stichting was geld inzamelen voor nieuwbouw. Maar toch lukte het niet een nieuwe plek voor de Paula Stichting te vinden. De Kleine Zusters van de Heilige Joseph boden aan te helpen. Zij namen de Stichting Moeder en Kind en de Paula Stichting over, en betaalden mee aan een nieuw huis. Dat werd gevonden in Oosterbeek: landgoed en villa Dreijerheide. In 1966 verhuisde de Paula Stichting naar Oosterbeek. 

Paula Stichting in Oosterbeek 

Oosterbeek, Sint Paula Stichting voor moeder en kind, 1980. Fotograaf: Gerth van Roden Fotografie (bron: Gelders Archief, 1544 - 8017-0001) 

De Kleine Zusters van de Heilige Joseph hadden in 1961 landgoed en villa Dreijerheide in Oosterbeek gekocht. In de jaren daarna werd er een nieuw gebouw bij gebouwd. Het huis in Oosterbeek werd in 1966 in gebruik genomen en in 1967 officieel geopend.  

In het nieuwe hoofdgebouw waren zit-slaapkamers, groepsvertrekken voor zwangere meisjes, een kraamafdeling met een verloskamer en vijf patiëntenkamers. Er was plek voor maximaal dertig vrouwen en vijftig baby’s en zuigelingen. In drie paviljoens konden in totaal 36 kleuters opgevangen worden. Daarmee was de Paula Stichting in Oosterbeek een stuk groter dan in Utrecht.  

Tot 1969 hadden de Kleine Zusters de leiding over de Paulastichting. Daarna kwamen er tot in de jaren tachtig mannelijke directeuren. Het aantal Kleine Zusters dat er nog werkte, werd steeds minder. In 1967 werkten er 13 zusters en 11 niet-religieuze verzorgsters. In 1975 vertrok de laatste Kleine Zusters als medewerkster van de Paula Stichting. Een aantal Kleine Zusters bleef tot 1984 in de mooie oude villa op het terrein van de Paula Stichting wonen, maar werkte er niet meer. 

Naast de opvang van ongehuwde moeders startte de Paula Stichting in 1972 met crisisopvang voor alleenstaande vrouwen en hun kinderen. De helft van de kamers werd voor deze doelgroep gereserveerd. In de jaren daarna werd dat meer. De kraamkliniek en de kraamafdeling van de Paula Stichting werden in 1978 gesloten.  

Van Paula naar Moviera 

In 1981 veranderde de naam in Stichting Opvang en begeleiding ‘Paula’. De stichting was ook niet langer Rooms-katholiek. Het doel van de nieuwe stichting was: ‘opvang van personen met acute psycho-sociale en relationele problemen’. Van een tehuis voor ongehuwd zwangere vrouwen was de Paula een opvangcentrum geworden.  

In 1998 fuseerde de Paula met de Blijf-van-mijn-lijfhuizen in Apeldoorn en Nijmegen. De naam van de nieuw organisatie werd Stichting Hera, Vrouwenopvang Gelderland. In 2012 fuseerde de Stichting Hera met Vieja. Vieja was de voormalige Vrouwenopvang Utrecht, een fusieorganisatie waar ook het vroegere Ons Tehuis deel van uitmaakte. Ons Tehuis had net als de Paula Stichting de overgang gemaakt van ongehuwde moederzorg naar vrouwenopvang. Deze nieuwe fusieorganisatie bestaat nog steeds en heet Moviera.  

Persoonlijke dossiers 

Fiom 
Eind 2021 heeft Moviera de cliëntdossiers van de Paula Stichting en Ons Tehuis uit Utrecht overgedragen aan Fiom. De dossiers zijn uit de periode 1960-1979.  

Voor meer informatie en inzage kun je contact opnemen met Fiom: afstamming@fiom.nl  

Weet jij meer over dit huis en eventuele dossiers, dan horen wij dat heel graag. Je kunt ons bereiken op het mailadres: vindplaatsen@fiom.nl 

Raad voor de Kinderbescherming of een Rechtbank
Mogelijk is er (ook) een dossier bij de Raad voor de Kinderbescherming of een Rechtbank. Kijk voor meer informatie op overzicht vindplaatsen dossiers binnenlandse afstand en adoptie.