Partners en abortus

Een ongewenste zwangerschap kan veel gevoelens met zich meebrengen. Voor degene die zwanger is*, maar ook voor jou als partner**. Er kunnen vragen, twijfels en emoties bij je opkomen: over verantwoordelijkheid, steun geven en over wat dit alles voor jou betekent. 

Op deze pagina lees je welke rol je als partner kunt hebben rondom een ongewenste zwangerschap en een eventuele abortus. Je krijgt handvatten om ruimte te maken voor je eigen gevoelens en om steun te geven vóór, tijdens en na de abortus.  

*Voor de leesbaarheid van de tekst gebruiken we soms de woorden vrouw voor zwangere en man voor partner of verwekker. We beseffen dat deze woorden niet voor iedereen passend zijn. Deze tekst is bedoeld voor iedereen die met een ongewenste zwangerschap te maken krijgt. 
**Deze informatie richt zich op de partner van iemand die ongewenst zwanger is en een abortus overweegt of heeft gekozen. Ook als jullie geen relatie hebben, kan de informatie je helpen.  

Betrokken bij de keuze 

Misschien overwegen jullie abortus op dit moment, of hebben jullie hiervoor gekozen. In beide gevallen kan het helpen om stil te staan bij de periode die aan de keuze voorafgaat. Als er nog geen keuze is gemaakt, kan het helpen om goed geïnformeerd te zijn en bewust om te gaan met je rol als partner. Hoewel de uiteindelijke keuze altijd ligt bij degene die zwanger is, kan deze beslissing ook voor jou als man en/of partner betekenis en gevolgen hebben. Is er voor abortus gekozen, dan kan terugkijken helpen om te begrijpen wat deze periode met jou heeft gedaan en wat je misschien nog nodig hebt. 

Wat kan je doen? 

1. Sta stil bij wat deze periode met jou doet: Misschien ben je nauw betrokken bij de keuze, voel je je machteloos of ervaren jullie de situatie verschillend. Is de keuze al gemaakt, dan kan het ook helpen om terug te kijken op hoe je deze periode hebt ervaren.  

2. Praat en luister: Ga met je partner in gesprek over hoe jullie de periode rond de zwangerschap en de keuze (hebben) ervaren. Luister naar wat er bij de ander speelt en deel ook je eigen gevoelens en gedachten: “Ik merk dat dit me bezighield” of “Dit riep bij mij twijfels op”.  

3. Verzamel informatie: In een periode van onzekerheid helpt betrouwbare informatie. Bekijk samen websites (bijvoorbeeld fiom.nl of seksualiteit.nl), lees informatie van de abortuskliniek of huisarts en schrijf vragen op voor een afspraak. Dit geeft overzicht en rust. 

4. Plan een keuzehulpgesprek: Als het lastig is om helder te krijgen welke keuze het beste past, kan een keuzehulpgesprek helpen. In zo’n gesprek onderzoeken jullie samen of los van elkaar wat er speelt en krijg je ondersteuning bij het ordenen en delen van je gedachten en gevoelens. 

Misschien roept de zwangerschap ook vragen op over je kinderwens of het vaderschap. Wil je vader worden, nu of later? En wat betekent een kind voor jullie relatie en toekomst? Het kan helpen om stil te staan bij deze vragen en ze met elkaar te bespreken. 

Abortus: de voorbereiding 

Wanneer er een keuze is gemaakt voor een abortus, kunnen jullie je samen voorbereiden op de behandeling.  

Wat kan helpen bij de voorbereiding? 

1. Bespreek gevoelens: Voorafgaand aan een abortus kunnen er verschillende emoties spelen. Of je nu veel emoties of juist weinig voelt; iedere reactie is oké. Probeer de gevoelens van de ander te erkennen zonder ze meteen te willen oplossen. Deel ook je eigen gevoelens. Hierdoor blijf je in verbinding met elkaar. 

2. Verzamel informatie: Schrijf samen op welke vragen jullie hebben over de behandeling, zoals: ‘hoe verloopt de behandeling? of ‘wanneer kan ik als partner aanwezig zijn?’ Zoek praktische of medische informatie op en bespreek deze met elkaar. 

3. Help met de praktische voorbereiding: Regel op tijd praktische zaken zoals vervoer naar de kliniek, afspraken rond werk of studie en eventueel een oppas. Bespreek wat je partner prettig vindt op de dag zelf. Wil ze dat je meegaat, ergens wacht of later aansluit? Check ook bij de kliniek wat hierin mogelijk is. 

Abortus: op de dag zelf 

Het kan voor jou een ingrijpende dag zijn. Je kunt allerlei gevoelens hebben. Misschien voel je je ook machteloos, omdat je de pijn en spanning van je partner niet kunt wegnemen. Door er voor haar te zijn en aan te sluiten bij wat zij nodig heeft, kun je toch veel betekenen. 

Wat kun je doen? 

1. Wees mild voor jezelf: Je kunt je onzeker, machteloos of verdrietig voelen, of het gevoel hebben dat je meer voor je partner zou willen doen. Sta jezelf toe om die gevoelens te hebben. Zorg ook goed voor jezelf op deze dag en zoek steun als je daar behoefte aan hebt. 
    
2. Stem af waar behoefte aan is: De één wil graag praten of een hand vasthouden, terwijl de ander juist stilte of ruimte prettig vindt. Bespreek vooraf én op de dag zelf wat voor haar prettig is en wat jij kunt doen. 
    
3. Geef steun: Sommige mensen vinden het prettig als iemand meegaat, helpt bij het aanmelden of gewoon in de buurt blijft. Anderen doen het juist graag alleen. Een geruststellend berichtje of even vragen hoe het gaat kan al veel betekenen.  

Na de abortus 

De periode na een abortus ziet er voor iedereen anders uit.  

Wat kun je doen? 

1. Helpen bij lichamelijk herstel: Na de behandeling kan iemand moe zijn of last hebben van buikpijn of bloedverlies. De kliniek vertelt wat normaal is en wanneer er contact moet worden opgenomen. Kijk samen wat helpt, zoals iets te drinken maken, paracetamol of maandverband halen of zorgen voor kinderen of huisdieren. 
    
2. Praat en luister: Gevoelens kunnen verschillen en veranderen: opluchting, verdriet, spanning of juist weinig emotie - alles is normaal. Sta stil bij wat het met jou doet én bij wat je partner ervaart. Bespreek bijvoorbeeld “Hoe is het voor jou om er nu op terug te kijken?”. Het kan helpen om daarnaast te praten met iemand die je vertrouwt, over wat dit bij jou losmaakt. Dit geldt zowel vlak na de abortus als in de periode erna. Praten lukt soms beter als er eerst wat rust is geweest.  

Het Humanistisch Verbond heeft praatkaarten ontwikkeld die je op weg kunnen helpen om over je ervaring te praten.  

3. Omgaan met verschillen: Het kan dat jullie de abortus verschillend ervaren. Of het kan zijn dat je partner een andere keuze heeft gemaakt dan jij had gewild. Dat kan spanning geven. Luister naar elkaar en erken de verschillen, zeg bijvoorbeeld: “Ik zie dat dit voor jou anders voelt dan voor mij.”  

4. Wanneer extra hulp zinvol is 
   Blijven emoties zwaar bij jou en/of je partner? Houden somberheid, spanning, schuldgevoelens, veel piekeren of ruzies langer aan? Dan kan het helpen om steun te zoeken. Ook na langere tijd kunnen er nog gevoelens of vragen over de abortus ontstaan. Bijvoorbeeld bij een nieuwe zwangerschap of veranderingen in je relatie. Weet dat je ook dan terecht kunt voor hulp.

5. Nadenken over anticonceptie: Na een abortus kan iemand snel opnieuw zwanger worden. Daarom kan dit een goed moment zijn om samen na te denken over anticonceptie. Anticonceptie is een gedeelde verantwoordelijkheid. Als man kun je meedenken over wat past bij jullie situatie, informatie opzoeken over verschillende methoden, zelf verantwoordelijkheid nemen -zoals condoomgebruik of sterilisatie voor mannen- en open met elkaar praten over wensen en zorgen. Ga naar Rutgers voor meer informatie en keuzehulp rond anticonceptie. 

Ga naar de anticonceptie keuzehulp 

Lees- en luistertips voor mannen over abortus 

Er is een aantal boeken en podcasts gemaakt over mannen en ongewenste zwangerschap en abortus. Ook zijn er ervaringsverhalen te lezen. We zetten er een aantal voor je op een rij: 

• Podcast: Buik aan Buik - #4, Hoe komen we hier samen doorheen? Abortus en je relatie 
• Podcast: Kan je even langskomen? 
• Podcast: Fara Belicht – Zwangerschapskeuzes en partnerrelaties 
• Podcast: Fara Belicht (2) – Hoe mannen zwangerschapskeuzes, beslissingen en verlies hebben ervaren 
• Ervaringsverhalen: 
• Max: Mijn vriendin wilde abortus, ik niet | Fiom 
• Alex: Als man schiet je sneller in de actiemodus | Fiom 
• Manon: Mijn partner wilde vooral weten wat ik wilde | Fiom 
• Boek: Man en abortus; Basti Baroncini 

De informatie op deze website is samengesteld door Fiom, Rutgers, abortuskliniek Epione en de Universiteit Utrecht. Dit project wordt gefinancierd door ZonMw: 05540032510002