Vroedvrouwenschool Heerlen

De R.K. Vereniging Moederschapszorg bestond uit drie onderdelen: 

• een kweekschool voor vroedvrouwen (de Wilhelminaschool) 

• een kraamkliniek (de St. Elisabethkliniek) 

• een huis voor de opvang van ongehuwd zwangere vrouwen en moeders 

Gezamenlijk werden deze meestal ‘de vroedvrouwenschool’ genoemd. Van 1923 tot 1973 werden er ongehuwde moeders en kinderen opgevangen. Het opvanghuis heeft verschillende namen gehad: Doorgangshuis, Centraal Katholiek Moederhuis en Centraal Katholiek Doorgangshuis. Van 1967 tot de sluiting in 1973 was de naam: Huize Hooghees. Kinderen geboren in de Vroedvrouwenschool werden soms naar het Sterrehuis in Heerlen gebracht.  

Vroedvrouwenschool Heerlen, 1963. Fotograaf onbekend (bron: Tracé - Limburgs Samenlevingsarchief, EAN_0957 Academie Verloskunde Maastricht, nr 3613) 

Algemene informatie

In 1909 werd de R.K. Vereeniging Moederschapszorg opgericht in Heerlen. Doel was om de verloskundige zorg in Zuid-Limburg te verbeteren. Er werden een vroedvrouwenschool en een kraamkliniek opgericht. In 1913 werden deze gevestigd aan de Zandweg in Heerlen in het stadsdeel Heerlerbaan. 
In 1923 ging de Vereniging zich ook richten op de zorg voor ongehuwd zwangere vrouwen en moeders. Vanaf dat moment bestond de R.K. Vereniging Moederschapszorg uit drie onderdelen: de vroedvrouwenschool, een kraamkliniek en een huis voor ongehuwde moeders en hun kinderen. 

De afdeling voor niet-gehuwde moeders heette tot 1934 ‘Doorgangshuis’. Van 1934 tot 1967 werd de officiële naam ‘Centraal Katholiek Moederhuis’. Na een reorganisatie en verbouwing kreeg het tehuis een nieuwe naam: ‘Huize Hooghees’. Maar de meeste mensen noemden het: de ‘Vroedvrouwenschool’. In de jaren vóór en direct na de Tweede Wereldoorlog werden veel ongehuwde moeders opgenomen die niet uit Limburg kwamen.  

Vanaf 1948 werkte de R.K. Vereniging Moederschapszorg samen met de R.K. Meisjesbescherming (later bekend als: R.K. Meisjesbelangen) binnen het LPC: de Limburgse Provinciale Commissie voor de Ongehuwde moeder en haar kind.  
Van 1923 tot 1948 werkten de Zusters van het Kostbaar Bloed op de afdeling voor ongehuwd zwangere vrouwen en moeders. Zij werden in 1948 vervangen door de Zusters van Liefde van Tilburg. In 1964 namen de Zusters Franciscanessen van Heythuysen het over.  

Na een conflict vertrokken de Zusters Franciscanessen in 1966 uit Heerlen. Zij openden een eigen huis voor ongehuwd zwangere vrouwen en moeders in Maastricht: St. Maartenspoort. De opvang van ongehuwde vrouwen bij de vroedvrouwenschool werd opnieuw georganiseerd. De nieuwe naam werd: Huize Hooghees. In 1973 werd Huize Hooghees gesloten. De Vereniging Moederschapszorg ging op een andere manier ongehuwd zwangere vrouwen helpen. Twee keer per week konden zij naar een speciaal spreekuur in de kraamkliniek van de vroedvrouwenschool komen.  

Persoonlijke dossiers

Fiom 
Uit de periode 1935-1970 zijn er kaarten bewaard met informatie over zwangerschap en bevalling van  ongehuwde vrouwen. Dit deel van het archief van de Vroedvrouwenschool wordt beheerd door Fiom. 
Wil je informatie die over jou gaat inzien, neem dan contact op via afstamming@fiom.nl. 

Tracé – Limburgs Samenlevingsarchief 
Uit de periode 1914-1940 zijn er patiëntendossiers te vinden in het archief van de RK Vereniging Moederschapszorg/Vroedvrouwenschool te Heerlen, later Kerkrade, 1909-2004. Zie voor meer informatie het archievenoverzicht hieronder. 

Weet jij meer over dit huis en eventuele dossiers, dan horen wij dat heel graag. Je kunt ons bereiken op het mailadres: vindplaatsen@fiom.nl 

Raad voor de Kinderbescherming of een Rechtbank
Mogelijk is er (ook) een dossier bij de Raad voor de Kinderbescherming of een Rechtbank. Kijk voor meer informatie op overzicht vindplaatsen dossiers binnenlandse afstand en adoptie.